Av. Kanunu m.35 — Reklam Yasağı ve AI Asistan Kullanımı
Türkiye'de avukatlık mesleğinin tanıtım sınırları 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.35 ve TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. AI hukuk asistanlarının mesleğe entegrasyonu, bu sınırların yorumunda yeni soruları gündeme getiriyor. Bu yazıda temel kuralları + AI asistan kullanımının pratik sınırlarını ele alıyoruz.
Temel Düzenleme — Av. Kanunu m.35
"Avukatlık mesleğini yapan kişiler reklam yapamaz; ticaret ve mesleki kazanç için işlerini başkalarına yapan kuruluşlarla ortaklık kuramaz, bunların elemanı olamaz."
Kanun, reklamı tanımlamaz; içeriğin doldurulması TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği'ne bırakılmıştır.
TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği — Yasak ve Serbest
Yasak olanlar (özet)
- Müşteri çekmeye yönelik tanıtım
- Beraat oranı, kazanılan dava sayısı, müvekkil tanıklığı
- Diğer avukatları kötüleme
- "Uzman", "en iyi", "lider" gibi superlative
- Sosyal medyada hukuki konularda sürekli ücretsiz danışmanlık
- Telefon/SMS/e-posta ile soğuk pazarlama
Serbest olanlar (özet)
- Avukatlık unvanı + adı + adres + telefon (kartvizit, tabela)
- Çalışma alanları (sadece dürüst bilgi)
- Akademik unvanlar (gerçek olduğu sürece)
- Hukuki konularda bilgilendirici içerik (genel, mesleki tanıtım amaçlı değil)
- Baro bültenleri, hukuk dergileri yazıları
AI Asistan Nereye Girer?
1. Avukatın İç Aracı Olarak AI
Avukat, vakayı araştırırken, dilekçe taslamak için, sözleşme kontrol ederken AI asistan kullanabilir mi? Evet, kısıtlama yok.
AI burada araç, terimler:
- Mesleki bilgisayar/yazılım gibi
- Avukatın kendi yargısının yerine geçmez (R-001)
- Müvekkile direkt sunulmaz
- Reklam aracı değil
Bu, AHA'nın temel konumlanması: avukatın profesyonel iç aracı, bir "avukat substitute"ü değil.
2. AI Çıktısının Müvekkile Sunumu
Avukat AI'dan aldığı taslak veya analizi müvekkile sunarken dikkat edilmesi gerekenler:
- Kaynak: AI çıktısı olduğunu söyleme zorunluluğu yok, ama şeffaflık iyi bir pratik
- Sorumluluk: AI çıktısının doğruluğunu avukat onaylar, AI değil
- Avukatın yargısı: AI önerisi reddedilebilir, modifiye edilebilir, son söz avukatın
- Müvekkil onayı: AI kullanımı için müvekkilden ayrı onay gerekmez (Etik kurallar açıkça düzenlenmemiş, ama iyi pratik bilgilendirme)
3. AI Asistanın Kendisi Reklam Olabilir mi?
Bir AI asistanı pazarlarken (örn: AHA), reklam yasağı avukat değil, ürünü pazarlayan tüzel kişi için geçerli midir? Avukatlık Kanunu m.35 sadece avukatı bağlar.
AHA için pozisyon:
- AHA bir SaaS ürünüdür, avukatlık hizmeti vermez
- Müvekkile danışmanlık sunmaz (R-001 disclaimer)
- "Avukatın profesyonel yargısının yerine geçmez" tüm AI çıktılarında vurgulanır
- AHA reklamı, avukatlık reklamı değil — teknoloji ürünü reklamı
Bu çerçevede TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği AHA'yı bağlamaz, ancak avukatın AHA çıktısını müvekkile sunarken etik kurallar (genel profesyonel sorumluluk) geçerli kalır.
Pratik Senaryolar
Senaryo A: Avukat AHA çıktısını dilekçesine kopyaladı
Etik mi? Evet, AI bir araç. Avukat dilekçeyi kontrol edip imzalıyor, sorumluluk avukata ait.
Senaryo B: Avukat AHA'yı "uzmanlık" iddiasında kullandı
"Ben AI destekli en kapsamlı emsal araştırması yapıyorum" şeklinde reklam → Yasak. Diğer avukatlardan üstün gösterilmesi reklam yasağına girer.
Senaryo C: Avukat sosyal medyada AHA çıktısını paylaştı
"Bugün AHA ile araştırdığım bir Yargıtay kararı..." → Sınır zorlama. Bilgi paylaşımı ile mesleki tanıtım arasında ince çizgi. İçerik mesleki tanıtım amacı taşımıyorsa OK; "müşteri olun" mesajı verirse yasak.
Senaryo D: AHA logosu büro tabelasında
→ Yasak değil ama gereksiz. Sponsor/iş ortaklığı izlenimi verir, tabela genelde sadece avukat adı + unvan ile sınırlandırılır.
Sonuç
AI hukuk asistanı (AHA dahil) kullanımı, Av. Kanunu m.35 + TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği çerçevesinde avukatın iç profesyonel aracı olarak kullanıldığı sürece sorunsuzdur.
- ✅ Vaka araştırması, dilekçe taslama, sözleşme analizi için kullan
- ✅ Müvekkile AI kullanıldığını söyleyebilir veya söylemeyebilirsin (zorunlu değil, şeffaflık iyi pratik)
- ❌ "Ben AI ile daha iyiyim" tarzı kıyaslayıcı reklam yapma
- ❌ Müvekkili AI'ya direkt yönlendirme — sorumluluk avukatın
AHA Pozisyonu
AHA, avukatın yerini almak değil, iş akışını hızlandırmak için tasarlandı. Her AI çıktısının altında R-001 disclaimer, citation real-verify ile uydurma karar engellenir, sonuç vaadi yapılmaz (R-002), otorite simülasyonu yok (R-003).
Bu içerik bilgi amaçlıdır, profesyonel hukuki tavsiye/yargı yerine geçmez. Somut vakanızda mutlaka kendi mesleki değerlendirmenizi yapın veya alanında uzman bir avukata danışın.