İş Davası Açma Süreleri: TBK ve İş Kanunu Karşılaştırması

İş hukuku davalarında zamanaşımı süreleri, dava açma kararını verirken ilk kontrol edilmesi gereken konulardan. Aynı uyuşmazlık için İş Kanunu (4857), Türk Borçlar Kanunu (6098) ve özel düzenlemeler farklı süreler öngörebilir. Bu yazıda 2026 itibarıyla geçerli süreleri pratik bir tablo ile özetliyoruz.

Genel Çerçeve

Zamanaşımı, hakkın dava yoluyla istenebilirliğinin kanunla sınırlı süreye bağlanmasıdır. Süre dolduktan sonra dava açılabilir, ancak davalı zamanaşımı definde bulunursa hak düşer.

İş hukukunda iki temel referans:

• 4857 sayılı İş Kanunu — özel düzenleme, iş ilişkisine özgü süreler (fesih, kıdem, ihbar)
• 6098 sayılı TBK — genel düzenleme, iş kanununda hüküm yoksa uygulanır (genel zamanaşımı, ücret talepleri)

Yargıtay yerleşik içtihadı: özel düzenleme (İK) varsa öncelik İK'da, yoksa TBK genel hükümleri.

Pratik Tablo: Hangi Dava, Kaç Yıl?

Önemli not: Zamanaşımı süreleri muaccel olduğu tarihten itibaren işler. Örneğin ücret alacağı için her ay ayrı ayrı zamanaşımı başlar ("yenilenir alacak" niteliği — Yargıtay 9. HD).

Sık Karşılaşılan 3 Senaryo

Senaryo 1: 8 Yıldır Çalıştığı Şirketten Maaşı Ödenmeden Ayrılan İşçi

İşçi maaşını alamadığı için iş akdini İK m.24/II uyarınca haklı nedenle feshetti. Talepleri:

• Kıdem tazminatı: 5 yıl zamanaşımı (fesih tarihinden)
• Ödenmemiş ücretler: her ay için ayrı 5 yıl zamanaşımı
• İhbar tazminatı: HAYIR — işçi kendisi feshetmiş, ihbar alma hakkı doğmaz (işveren feshetseydi ihbar isteyebilirdi)
• Yıllık izin ücreti: 5 yıl zamanaşımı

Senaryo 2: Mobbing Davası

İşçi 3 yıldır psikolojik tacize maruz kaldığını iddia ediyor. Manevi tazminat istiyor.

• TBK m.49 (haksız fiil) zamanaşımı: 2 yıl (öğrenme) + 10 yıl (azami)
• Mobbing eylem süreklilik gösterdiğinden son eylem tarihinden başlar
• Yargıtay 22. HD'nin yerleşik uygulaması: süreklilik halinde son fiil tarihi esas alınır

Senaryo 3: İşe İade

İşveren işçiyi feshetti, işçi feshe itiraz edip işe iade davası açacak.

• 1 ay hak düşürücü süre — bu süre kaçırılırsa dava açılamaz, zamanaşımı değil hak düşürücü süre olduğu için defi mahkemece kendiliğinden gözetilir
• Süre fesih bildiriminin tebliğinden itibaren işler
• Yazılı fesih yoksa fesih iradesinin işçiye ulaştığı tarih esas

Pratik İpuçları

1. Hak düşürücü süre vs zamanaşımı farkı: Hak düşürücü süreler mahkemece kendiliğinden gözetilir, taraf def'ine gerek yok. Zamanaşımı ise davalının def'i şart.

2. Süre kesilme + durma: Dava açma, ihtarname, kabul beyanı zamanaşımını keser (TBK m.154-157). Mücbir sebep durdurur.

3. İmza imkânsızlığı: Tek taraflı borç ikrarı imzalı belgede muteber. SMS, e-posta veya WhatsApp kayıtları belge mahiyetinde değerlendirilebilir (Yargıtay 9. HD karaları).

4. 5 + 10 yıl iki kademe: Aynı olay için hem İK (5 yıl) hem TBK (10 yıl) uygulanabiliyorsa, lehe olan (uzun) süre dikkate alınır ancak emsal kararlar farklılaşabilir — vakaya özgü değerlendirme şart.

AHA ile Vakayı Değerlendir

Aura Hukuk Asistanı, vakanızı yazdığınızda vakayla doğrudan ilgili Yargıtay 9. HD ve 22. HD içtihatları + güncel İş Kanunu mevzuat referanslarıyla bir yol haritası çıkarır. Citation real-verify ile her atıf kaynağında doğrulanır — uydurma karar numarası yok.

Vaka asistanına git →

Bu içerik bilgi amaçlıdır, profesyonel hukuki tavsiye/yargı yerine geçmez. Somut vakanızda mutlaka kendi mesleki değerlendirmenizi yapın veya alanında uzman bir avukata danışın.